Achtergrond
72 uur is een begin, geen eindpunt
Een jaar geleden viel het informatieboekje van de overheid op de mat. De campagne Denk vooruit vraagt elk huishouden om zich voor te bereiden op 72 uur zonder stroom, water of internet. Het werkt. Maar de belangrijkste stap is niet het noodpakket.
Wat de campagne vraagt
Denk vooruit draait om drie stappen: maak een noodpakket, maak een noodplan, en praat met elkaar en help elkaar. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) coördineert de campagne, die meerdere jaren loopt.
De eerste resultaten zijn goed. Volgens onderzoek dat de Rijksoverheid in april 2026 publiceerde, heeft nu 44 procent van de Nederlanders een noodpakket en is het aantal mensen met een noodplan verdubbeld. Bijna de helft praat inmiddels met huisgenoten over voorbereiding. In 2025 was dat nog minder dan één op de vijf.
Waarom de derde stap het zwaarst weegt
Een noodpakket is tastbaar. Je kunt het kopen, afvinken en in de kast zetten. De derde stap, praten en elkaar helpen, is lastiger te meten. Toch laat onderzoek zien dat juist daar het verschil zit.
Na de aardbeving, tsunami en kernramp in Japan in 2011 onderzochten politicoloog Daniel Aldrich en collega's meer dan 130 steden en dorpen in de getroffen regio. Gemeenschappen met meer onderling vertrouwen en contact hadden, na correctie voor andere factoren, een lagere sterfte. Aldrichs conclusie: weerbaarheid komt vooral voort uit onze verbindingen met anderen, en minder uit fysieke infrastructuur of noodpakketten.
Hetzelfde patroon zag socioloog Eric Klinenberg bij de hittegolf in Chicago in 1995. In de wijk Englewood vielen 33 doden per 100.000 inwoners, in het naastgelegen Auburn Gresham 3. Klinenberg verklaart het verschil vooral uit het sociale leven: in Auburn Gresham kenden mensen elkaar, kwamen ze op straat en keken ze naar elkaar om.
Een noodpakket helpt je de eerste dagen door. Je buren helpen je erdoorheen als het langer duurt.
Wat je deze week kunt doen
- Spreek met je huisgenoten af waar je elkaar treft als telefoon en internet uitvallen.
- Zet drie telefoonnummers op papier: iemand dichtbij, iemand verder weg en een buur.
- Vraag één buur wat hij of zij nodig heeft als de stroom een paar dagen wegvalt. Denk aan medicijnen die koel moeten blijven, een traplift of een thuiswonende ouder.
- Weet waar in je buurt mensen samenkomen: een buurthuis, school, kerk of sportclub.
Dat is geen voorraad aanleggen. Het is een netwerk bouwen, en dat werkt bij elke verstoring, of het nu om stroomuitval, wateroverlast of extreme hitte gaat.
In onze workshop Thuis voorbereid maak je in drie uur een plan voor je eigen huishouden, inclusief de afspraken met mensen om je heen.
Bekijk het aanbodBronnen
- Rijksoverheid, Steeds meer Nederlanders bereiden zich voor op noodsituatie door Denk vooruit (13 april 2026)
- Rijksoverheid, Overheid start campagne Denk vooruit (3 november 2025)
- Daniel P. Aldrich, Recovering from disasters: Social networks matter more than bottled water and batteries (The Conversation)
- Daniel P. Aldrich, Disaster Recovery: More than Bottled Water and Batteries (BRINK)
- Eric Klinenberg, Heat Wave: A Social Autopsy of Disaster in Chicago (University of Chicago Press, 2002)